Chủ động phòng ngừa, bảo vệ tương lai khỏi gánh nặng bởi HPV

Tháng 11 năm nay đánh dấu “Ngày Thế giới loại bỏ ung thư cổ tử cung” lần đầu tiên được tổ chức, nhằm nhắc nhở mỗi người dân rằng, ung thư cổ tử cung hoàn toàn có thể loại trừ, nếu cộng đồng hành động sớm và đúng cách.

Theo các chuyên gia y tế, ung thư cổ tử cung là ung thư phổ biến thứ 4 ở nữ giới trên toàn cầu, cứ hai phút lại cướp đi sinh mạng của một người phụ nữ. Riêng năm 2022, thế giới ghi nhận hơn 348.000 trường hợp tử vong, phần lớn tập trung ở các quốc gia thu nhập thấp và trung bình, nơi phụ nữ vẫn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận sàng lọc, phát hiện sớm và điều trị.

Tại Việt Nam, tình hình cũng gióng lên hồi chuông cảnh báo. Theo TS. BS Lê Quang Thanh, Bệnh viện Từ Dũ, mỗi năm nước ta ghi nhận 4.600 ca ung thư liên quan HPV và hơn 2.500 phụ nữ tử vong vì ung thư cổ tử cung. Nếu không có hành động quyết liệt, đến năm 2070 có thể có tới 200.000 phụ nữ Việt Nam thiệt mạng vì căn bệnh này. Đây không chỉ là con số, mà là những người mẹ, người chị, người bạn, những người có thể được bảo vệ nếu chúng ta hành động kịp thời.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm HPV gồm: Người có hệ miễn dịch yếu hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch, nguy cơ nhiễm HPV tỷ lệ thuận với số lượng bạn tình… Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy, hút thuốc có thể làm tăng nguy cơ nhiễm HPV dai dẳng, tỉ lệ thuận với số lượng thuốc lá tiêu thụ trong một ngày.

Để phát hiện sớm nhiễm HPV, người dân có thể đến khám tại các cơ sở y tế để được tư vấn và hướng dẫn làm các xét nghiệm phù hợp. Bên cạnh đó, quan hệ tình dục an toàn bằng cách sử dụng bao cao su giúp giảm nguy cơ lây nhiễm các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện nay, tiêm vaccine là một trong các biện pháp phòng ngừa hiệu quả các bệnh liên quan đến HPV, trong đó có ung thư cổ tử cung.

Mỗi năm sẽ có 4-5 tỉnh triển khai tiêm vaccine HPV miễn phí

Nhằm giảm gánh nặng bệnh tật, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định 2780/QĐ-BYT ngày 29/8/2025, phê duyệt Chương trình tiêm chủng mở rộng giai đoạn 3 (2026 – 2028). Theo đó, mỗi năm sẽ có 4 – 5 tỉnh được triển khai tiêm vaccine HPV miễn phí cho trẻ em gái, ưu tiên các địa phương miền núi, vùng khó khăn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi tiếp cận dịch vụ y tế còn hạn chế. Việc mở rộng các độ tuổi khác hoặc áp dụng cho nam giới vẫn đang trong lộ trình.